نه چاق، نه لاغر؛ متناسب و آماده بارداری!

اضافه وزن و کمبود وزن می تواند لقاح جنین را با مشکل روبرو کند. در اینجا به بررسی چند نمونه از مشکلاتی که کمبود یا اضافه وزن برای بارداری ایجاد می کند می پردازیم.

نه چاق، نه لاغر؛ متناسب و بارور

خانمی با قد 165 سانتیمتر و وزن 55 کیلوگرم سعی در لقاح جنین کرد، در حالی که برای مدت 15 سالعادت ماهیانه نداشت. افزایش چهار کیلوگرمی وزنش به او کمک کرد تا در سن 34 سالگی دوباره عادت ماهیانه اش شروع شود و بعد از گذشت یک سال سعی و کوشش برای باردار شدن سرانجام به وسیله لقاح مصنوعی صاحب دختری شود که هم اکنون با مادرش به خوبی و خوشی زندگی می کند.

قبل از اين كه این خانم وزنش را افزايش دهد اندازه BMI (شاخص توده بدني برابر است با وزن تقسيم بر مجذور قد) او 18.3 بود. اما BMI ايده آل براي لقاح جنين بين 20 تا 25 است. داشتن وزني كم يا اضافه وزن بيش از حد مي تواند باعث مشكلاتي در تخمك گذاري شود. مطالعات اخیر نشان می دهد که داشتن اضافه وزن هم می تواند برای بارداری مشکلات زیادی به وجود آورد.

دكتر نانسي ويليامز دستيار پروفسور در دانشگاه پارك در ايالت پنسيلوانياي امريكا در این مورد می گوید: اگر وزن بدن و مقدار چربي هاي آن زياد يا كم باشد، تمركز هورمون هاي استروژن و پروژسترون در بدن كاهش مي يابد. مقدار مناسب استروژن براي فعال سازي تخمك گذاري ضروري است. بانوان با وزني كم مي توانند عادت ماهيانه منظمي داشته باشند اما عادت ماهیانه آنها بدون تخمك گذاري انجام مي شود.

مقدار كم پروژسترون مي تواند بر نيمه دوم عادت ماهيانه شما تاثير گذار باشد. بهم خوردگي فاز دوم عادت ماهیانه (LPD (luteal phase disturbance به اين معناست كه تخمك گذاري و لقاح جنين بصورت نرمال انجام مي شود ولي زمان كافي براي تخمك بارور شده وجود ندارد تا در رحم به صورت مناسب جايگزين شود. ديدن پريود ده روز بعد از تخمك گذاري (همان طوري كه مي توان به وسيله آزمايش خون يا بسته تخمك گذاري متوجه آن شد) به معناي به هم خوردگي فاز دوم پريودLPDاست.

نه خيلي چاق و نه خيلي لاغر

اضافه وزن بسيار زياد به اندازه كمبود وزن مي تواند در لقاح جنين مشكل ساز باشد. دكتر ريچارد اس ليگرو پروفسور زنان و زايمان در كالج پزشكي هرشي در پنسيلوانيا مي گويد: اضافه وزن بيش از حد و چاقي باعث بسياري از مشكلات، مثل جلوگیری از تخمك گذاري و كاهش جواب دهي به تاثيرات داروهاي باروري می شود.

يكي از مشكلات اضافه وزن مقاومت در برابر انسولين است. بانوان با اين وضعيت داراي مقدار زیادی آندروژن آزاد (هورمون مردانه) و استروژن هستند كه مي تواند تاثير منفي بر تخمك گذاري و جايگزيني جنين داشته باشد. مقدار مناسب هورمون ها براي آمادگي رحمي سالم ضروري است. اگر بافت بيش از اندازه (يعني چربي ها) براي جذب اين هورمون ها وجود داشته باشد، رحم از حضور هورمون ها براي آمادگي در باروري محروم مي ماند.

نا متوازن بودن هورمون هاي زنانه (PCOS (polycystic ovarian syndrome يكي از علل اصلي ناباروري در بانوان است که با چاقي و مقاومت در برابر انسولين وضعيت بدتري را بوجود مي آورد. تمامي بانوان بر اثر تاثیرات نامتوازن بودن هورمون هاي زنانه PCOS دچار ضعف در تخمك گذاري می شوند كه با افزايش بيش از حد وزن، شديدتر مي شود. البته تمامي خانم ها با اضافه وزن بيش از حد دچار نامتوازن بودن هورمون هاي زنانه PCOS نبوده و گرفتار اين مشكل داراي اضافه وزن بيش از حد نيستند. علایم معمول نامتوازن بودن هورمون هاي زنانه PCOS، عادت ماهيانه نامنظم و زيادي موي بدن است و اگر شما با اين علایم روبرو هستيد با پزشك خود راجع به اين موضوعات صحبت کنید.

گرچه كاهش وزن ضرورتا باعث مداوای نامتوازن بودن هورمون هاي زنانه PCOS نمي شود، ولی بسياري از مطالعات نشان داده است كه حتي كاهش مقدار كمي وزن و چربي هاي بدن مي تواند وضعيت تخمك گذاري در بانوان با وزن زياد را بهبود بخشد. پروفسور رز فريش از دانشگاه شيكاگو مي گويد: مغز انسان در برابر اخطارهاي چاقي بسيار حساس است.

اين موضوع مي تواند در مواردي بالعكس (لاغري) نيز عمل كند. خانم ورزشكاري با وزن كم كه مدت ها عادت ماهيانه نداشت با افزايش چربي بدني خويش از 8.2 درصد به 14.4 درصد دوباره عادت ماهيانه اش شروع شد.

منبع : ترجمه: پروين عباس نژاد